{"id":4135,"date":"2024-01-10T12:23:52","date_gmt":"2024-01-10T12:23:52","guid":{"rendered":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/?p=4135"},"modified":"2024-06-05T22:41:00","modified_gmt":"2024-06-05T22:41:00","slug":"nazarin-kaidojin-rubutun-hausa-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/nazarin-kaidojin-rubutun-hausa-2\/","title":{"rendered":"Nazarin ka&#8217;idojin rubutun Hausa 2"},"content":{"rendered":"\n<p>A darasin da ya gabata mun yi bayani ne game da ma&#8217;anar rubutu da ma&#8217;anar <a href=\"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/nazarin-kaidojin-rubutun-hausa-1\/\">\u0199a&#8217;idojin rubutun Hausa<\/a> da samuwar rubutun Hausa da kuma muhimmancin \u0199a&#8217;idojin rubutun kar\u0253a\u0253\u0253iyar Hausa. A wannan darasin kuma za mu yi duba ne kan ba\u0199a\u0199e da wasulan Hausa, da kuma wuraren da ake amfani da babban ba\u0199i.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ba\u0199<\/strong>a\u0199en <strong>Hausa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ba\u0199a\u0199e jami\u2019i ne na ba\u0199i, shi kuma ba\u0199i shi ne harafin da ba wasali ba. Babban ba\u0199i shi ne, ba\u0199in da masana suka ha\u0257u a kan cewa shi ne babban ba\u0199i. Abajadin haruffan Hausa kowane yana da babba da \u0199arami daga ba\u0199a\u0199e, har zuwa wasula. Da farko, ga jerin haruffan Hausa manya da \u0199anana domin sau\u0199in tantancewa.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Wasulan Hausa<\/h3>\n\n\n\n<p>&#8211; Manya: A E I O U<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0198anana: a e i o u<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">2. <strong>Ba\u0199<\/strong>a\u0199en Hausa<\/h2>\n\n\n\n<p>&#8211; Manyan Ba\u0199a\u0199e:-<\/p>\n\n\n\n<p>B, \u0181, C, D, \u018a, F, FY, G, GY, GW, H, J, K, \u0198, KY, KW, \u0198Y, \u0198W, L, M, N, R, S, SH, T, TS, W, Y, \u2018Y, Z.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0198ananan Ba\u0199a\u0199e:-<\/p>\n\n\n\n<p>b, \u0253, d, \u0257, f, fy, g, gy, gw, h, j, k, \u0199, \u0199y, ky, kw, \u0199w, l, m, n, r, s, sh, t, ts, w, y, \u2018y, z.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wuraren da ake amfani da manyan ba\u0199a\u0199e<\/h2>\n\n\n\n<p>Akwai wurare da dama inda ya zama dole mai rubutu ya fara rubutu da manyan ba\u0199a\u0199e. \u0198a\u2019idar rubutun Hausa ta ke\u0253e wurare masu yawa wa\u0257anda ake amfani da manyan ba\u0199a\u0199e.<\/p>\n\n\n\n<p>Don haka, sa\u0253a wa \u0199a\u2019idar a irin wurare zai haifar da gur\u0253atar rubutu, wata\u0199ila har da gur\u0253atar ma\u2019ana a wasu kalmomin. Wasu daga cikin wuraren da ake fara rubutu da babban ba\u0199i sun ha\u0257a da;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Sunaye Mutane<\/strong>:- Wa\u0257annan su ne, sunaye wa\u0257anda aka la\u0199aba wa mutane. Don haka, a wajen rubuta sunayen mutane ana fara wa da babban ba\u0199i. Misali:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daidai&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Kuskure<\/strong><br>Abdullahi&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; abdullahi<br>Sadik&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; sadik<br>Aminu&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; aminu<br>Isa&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;isa<br>Hashim&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; hashim<br>Hassana&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;hassana<br>A&#8217;isha&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; a&#8217;isha<br>d.s<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Sunayen Ubangiji:-<\/strong> Suna ne, mafi \u0257aukaka wanda Ubangiji Ya ba wa kansa. Dole ne duk wanda zai yi rubutu cikin Hausa ko kuma wani harshe da yake da tsarin manya da \u0199ananan haruffa ya yi amfani da babban harafi wajen rubuta sunan Ubangiji. Misali:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daidai<\/strong>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <strong>Kuskure<\/strong><br>Allah&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;allah<br>Ar-Rahman&nbsp; &nbsp; &nbsp;ar-rahman<br>As-Salam&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;as-salam <br>Al-Hadi&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; al-hadi<br>Al-\u0199udus&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;al-\u0199udus<br>Al-Kali\u0199&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;al-kali\u0199<br>Al-Hayyu&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;al-hayyu<br>Al-\u0198ayyumu&nbsp; &nbsp;al-\u0199ayyumu<br>d.s<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Sunayen \u0198asashe:-<\/strong> Shi ne, la\u0199abin da ake yi wa \u0199asashe domin a gane su. A lokacin da za a rubuta sunan kowace \u0199asa ana fara rubuta sunan da babban ba\u0199i. Misali:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Daidai<\/strong>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <strong>Kuskure<\/strong><br>Najeriya&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; najeria<br>Rasha&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;rasha<br>Faransa&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;faransa<br>Nijar&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; nijar<br>Saudiya&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; saudiya<br>Mali&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; mali<br>d.s.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Bayan Amfani da Alamar Tambaya<\/strong> <strong>( ? ):<\/strong>&#8211; Alamar tambaya kamar yadda sunan ya nuna alama ce wadda ke nuna tambaya a wajen mai magana. Murya takan sauya a duk lokacin da aka yi amfani da alamar tambaya. Ana amfani da babban ba\u0199i bayan an yi amfani da alamar tambaya. Domin alama ce ta tsayawa. Misali;<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Babu shakka na tafka babban kuskure, me zan fa\u0257a wa iyayena ranar da asirina ya tonu? Da wane ido zan kalle su? Wace hujja na ri\u0199a don kare kaina a gaban Ubangiji?&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. Bayan Amfani da Alamar Motsin Rai ( ! ):<\/strong>&#8211; Alamar motsin rai kamar yadda sunan ya nuna, alama ce wadda ke nuna motsin rai, ma\u2019ana maganar da aka fa\u0257a ta motsa rai. Murya takan sauya a duk lokacin da aka yi amfani da alamar motsin rai. Ana amfani da babban ba\u0199i bayan an yi amfani da alamar motsin rai. Domin alama ce ta tsayawa. Misali;<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8220;Wayyo Allahna! Na shiga uku ni Dije, me zan gani a gidan nan? Cikin shege! Wallahi gara na kashe ki kowa ya huta&#8230;&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. Bayan Amfani da Aya<\/strong> <strong>( . ):-<\/strong> Wannan na nufin \u0257igo guda \u0257aya wanda ke nuna kammalar zance ko jimla. Ana fara rubutu da babban ba\u0199i a duk bayan amfani da aya, wato inda za a fara sabon zance ko sabuwar jimla.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. Harufan Farkon Zancen Wani:<\/strong>&#8211; Duk lokacin da marubuci ya zo gabatar da zancen wani, wajibi ne ya bude zancen da harafin farko babban baki, misali;<\/p>\n\n\n\n<p>Ran Suwaiba a bace ta diro daga motar, ta dubi Bello ta ce, <em>&#8220;Iska ce take wahalar da mai kayan kara, Ba zan taba sauya ra&#8217;ayina ba&#8230;&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>8. Harufan Farkon Jimla:-<\/strong> Kamar yadda yake a kowanne harshe, a kowace jumla ana fara rubutu ne da babban ba\u0199i ko wasali, misali;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Kowa ya zauna. <br>&#8211; Yara suna wasa da \u0199wallo. <br>&#8211; Ina son na zama likita.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>9. Harufan Farkon Kanun Magana:-<\/strong> Wannan na nufin kanun labarai ko ma\u0199alu, a duk lokacin da aka zo rubuta su da babban harafi ake farawa. Misali;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 A Najeriya ana rantsar da shugaban \u0199asa<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Hukumar KAROTA za ta sabunta lasisin masu abin hawa<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Matsalar yawaitar sace-sacen \u0257alibai a jami&#8217;o&#8217;in Najeriya da yadda za a magance ta<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10. Sunayen Watanni da Ranakun Mako:<\/strong>&#8211; Gaba\u0257aya sunayen watanni da ranakun mako na Musulunci da na Turawa ana fara rubuta harafin farkon kowanne da babban ba\u0199i. Misali;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ranaku<\/strong>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; <strong>Watanni<\/strong><br>&#8211; Juma&#8217;a&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Ramadan <br>&#8211; Lahadi&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Janairu <br>&#8211; Litinin&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Yuli <br>&#8211; Talata&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Maris <br>&#8211; Alhamis&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Safar <br>&#8211; Asabar&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Shawwal <br>&#8211; Laraba&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;Rajab <br>d.s<\/p>\n\n\n\n<p><strong>11. Sunayen Littafai da Fina-finai da Shirye-shiryen Gidajen Rediyo da Talabijin:<\/strong>&#8211; Ana fara rubuta sunayen wa\u0257annan abubuwa da aka ambata da babban harafi. Misali;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 \u0198ur&#8217;ani <br>\u2022 Injila<br>\u2022 Jiki Magayi<br>\u2022 Ruwan Bagaja<br>\u2022 Tekun Labarai<br>\u2022 Da\u0257in Kowa<br>\u2022 Kul\u0253a na \u0181arna<br>\u2022 \u0198arshen Alewa&#8230;<br>\u2022 Gane Mini Hanya<br>\u2022 Inda Ranka&#8230;<br>\u2022 Kowanne Gauta<br>\u2022 Ba\u0199on Mako<br>\u2022 Hangen Dala&#8230;<br>\u2022 Kwana Casa&#8217;in<br>\u2022 \u0198waryar \u0198ira<br>\u2022 Duniya Tumbin Giwa d.s<\/p>\n\n\n\n<p><strong>12. Jaridu da Mujallu:-<\/strong> Misali; <br>&#8211; Aminiya <br>&#8211; Gamzaki <br>&#8211; Leadership <br>&#8211; Rariya <br>&#8211; Nagartacciya <br>&#8211; d.s<\/p>\n\n\n\n<p><strong>13. Sunayen Bukukuwa Addini Da na Gargajiya:-<\/strong> Akwai bukukuwa da dama da ake aiwatar da su da suka hada da na addini da kuma gargajiya. Duk yayin da za sunayen wadannan bukukuwa to wajibi ne a yi amfani da babban harafi. Misali;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Maulidi <br>&#8211; Babbar salla <br>&#8211; Karamar salla <br>&#8211; Takutaha <br>&#8211; Ista (Easter) <br>&#8211; Kirsimeti <br>&#8211; Ranar &#8216;Yancin kai (Independence Day) <br>&#8211; Hawan Daba <br>d.s<\/p>\n\n\n\n<p><strong>14. Sunayen Ma&#8217;aikatu da Hukumomi da Kamfanoni:<\/strong>&#8211; Misali;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 Hisba <br>\u2022 Hukumar &#8216;Yansanda <br>\u2022 Bakandamiya <br>\u2022 Gaskiya Textile <br>\u2022 Ashaka <br>\u2022 Ma&#8217;aikatar Ilimi <br>\u2022 Bayero University Kano<br>d.s<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u0257annan wurare da aka kawo a sama ka\u0257an ne daga wuraren da ake amfani da babban ba\u0199i a rubutu. Ku ci gaba da wannan darasi a <a href=\"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/nazarin-kaidojin-rubutun-hausa-3\/\">makalarmu ta uku<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A darasin da ya gabata mun yi bayani ne game da ma&#8217;anar rubutu da ma&#8217;anar \u0199a&#8217;idojin rubutun Hausa da samuwar rubutun Hausa da kuma muhimmancin \u0199a&#8217;idojin rubutun kar\u0253a\u0253\u0253iyar Hausa. A wannan darasin kuma za mu yi duba ne kan ba\u0199a\u0199e da wasulan Hausa, da kuma wuraren da ake amfani da babban ba\u0199i. Ba\u0199a\u0199en Hausa Ba\u0199a\u0199e&hellip;&nbsp;<\/p>\n<div class=\"read-more-wrapper\"><a href=\"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/nazarin-kaidojin-rubutun-hausa-2\/\" class=\"button button-secondary\" rel=\"bookmark\">Read More &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Nazarin ka&#8217;idojin rubutun Hausa 2<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":4247,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","neve_meta_reading_time":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[58,92],"tags":[6,88],"class_list":["post-4135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hausa","category-linguistics","tag-kaidojin-rubutu","tag-rubutun-hausa"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/efd8kbkoisy.exactdn.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Nazarin-kaidojin-rubutun-Hausa-2-1.jpeg?strip=all","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4135"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4135\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hikaya.bakandamiya.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}