Nazarin Kalubalen Hikaya na Watan Mayu, 2025
Amsa daga Nafisa Auwal K/Goje
Gabatarwa
A cikin al’ummar Hausawa ta yau, neman ilimin gaba da sakandare ga mata ya daina zama zaɓi, ya zama buƙata ta dole domin fuskantar ƙalubalen rayuwa. Sai dai, tattaunawar tana ɗorewa ne a kan: Yaushe ne ya fi sauƙi da muhimmanci? Kafin auren mace ko bayan ta yi aure? Wannan nazarin zai duba hujjoji ta fuskoki daban-daban domin fitar da matsaya mai ma’ana.
1. Karatun Kafin Aure: “Lokacin Walwala da Mayar da Hankali”
Mafi yawan masu sharhi suna ganin cewa gudanar da karatun digiri ko difloma kafin mace ta shiga dakin mijinta ya fi sauƙi. Hujjojin hakan sun haɗa da:
- ’Yancin Zuciya: Budurwa ba ta da nauyin ciyarwa, kula da miji, ko rainon yara. Tunaninta ya fi karkata ga littattafanta. Kamar yadda addini ya nuna, neman ilimi na buƙatar natsuwa, wadda budurwa ta fi samun ta a gidan iyaye.
- Mu’amala da Abokan Karatu: Karatu a matsayin budurwa yana ba mace damar shiga ƙungiyoyin karatu (study groups) ba tare da fargabar kishin miji ko takura ta lokaci ba.
2. Karatun Bayan Aure: “Gwajin Dagewa da Natsuwa”
- Gata na Iyayensu: A al’adance, iyaye su ne ke ɗaukar nauyin ’ya’yansu mata kafin aure. Wannan yana ba mace damar kammala karatu ba tare da fargabar cikas na kuɗi wanda wani lokaci yakan faru bayan aure idan miji ba shi da hali.
Wasu kuma na ganin cewa karatu bayan aure yana da nasa fa’idodin, musamman ta fuskar kariya da nutsuwa:
- Kariya daga Fitina: Matar aure ta fi samun kariya daga matsin lamba na samari ko wasu malaman makaranta marasa kishin addini, domin tana ƙarƙashin inuwar aure.
- Goyon Bayan Miji: Idan mace ta samu miji mai kishin ilimi, yana iya zama silar nasararta ta hanyar samar mata da kuɗaɗe da kuma ƙarfafa gwiwa fiye da yadda take a gidan iyaye.
- Girma da Hankali: Matar aure ta riga ta san me take so a rayuwa. Saboda haka, takan fi mayar da hankali ga karatunta domin tana ganinsa a matsayin hanyar tallafa wa iyalinta nan gaba.
3. Duba ga Addini da Al’ada
- A Fuskar Addini: Musulunci bai haramta wa mace neman ilimi bayan aure ba, muddin hakan ba zai tauye haƙƙin miji da yara ba. Sai dai, idan karatun zai haifar da ɓaraka a gida, addini ya fi fifita zaman lafiyar iyali. Don haka, idan mace tana da hali, kammala karatu kafin aure ya fi domin gudun kauce wa tauye haƙƙin miji.
- A Fuskar Al’ada: Al’adar Hausawa tana ganin cewa mace idan ta riga ta kammala karatun ta, ta fi daraja a gidan miji kuma ta fi samun natsuwar kula da gidanta tun daga ranar farko. Karatu bayan aure sau tari yakan kawo taƙaddama tsakanin miji da mata, musamman idan miji ba shi da haƙuri da jiran abinci ko tsaftar gida.
4. Wanne Ne Ya Fi Muhimmanci?
Muhimmancin karatun ya dogara ne da manufar mace.
- Idan manufar ita ce samun abin dogaro da kai kafin shiga gidan miji, to kafin aure ya fi muhimmanci.
- Idan kuma mace ta samu kanta a gidan miji ba tare da digiri ba, to karatu bayan aure ya zama tilas gare ta domin tarbiyyar yaranta da kuma taimaka wa al’umma (misali: zama likita ko malama).
Kammalawa
Kodayake karatun kafin aure ya fi sauƙi saboda ƙarancin nauyi da hidima, karatun bayan aure ma zai iya yiwuwa idan aka samu miji mai fahimta da tsari mai kyau. Babban abin nufi shi ne: mace kada ta zauna ba tare da ilimi ba, domin mace mai ilimi ita ce ginshiƙin kowace al’umma ta gari.
Hikaya ta ɗora wannan tambaya ce a ranar 5 ga watan Mayun 2025