Nazarin Kalubalen Hikaya na Watan Yuli, 2025
Amsa daga Hassana Labaran Ɗanlarabawa
Gabatarwa
Adabi shi ne ruhin al’umma; shi ne madubin da yake nuna siffar tarbiyya, al’ada, da addinin mutane. Sai dai, a shekarun baya-bayan nan, wani gurɓataccen yanayi na “Rubutun Batsa” ya kunno kai, inda wasu ke amfani da fasahar rubutu wajen yaɗa alfasha da lalata tunanin matasa. Wannan barazana ce da ke buƙatar haɗin gwiwar kowa domin daƙile ta.
A cikin nazarin da aka yi a gasar Hikaya Monthly Challenge na watan Yuli 2025, an zaƙulo hanyoyi guda huɗu (4) manya waɗanda idan aka bi su, za a iya shafe wannan datti daga adabinmu.
1. Gina Katangar Tarbiyya daga Tushe
Ilimantarwa ita ce mabuɗin gyara. Ya kamata a fara yaƙin daga cikin gida da makarantu:
- Haƙƙin Iyaye: Kamar yadda addini ya tanada, kowane shugaba (mahaifi/mahaifiya) makiyayi ne. Dole iyaye su sanya ido kan abin da yaransu ke karantawa a wayoyinsu.
- Wayar da Kai a Makarantu da Masallatai: Ya kamata malamai su riƙa bayyana illar batsa ga lafiyar ƙwaƙwalwa da kuma mummunan sakamakon da yake haifarwa a matsayin zunubi mai gudana.
- Tallafi ga Masu Fama da Shauƙi: Maimakon zagi, a samar da tsarin shawarwari (Counselling) ga matasan da suka riga suka kamu da jinnin karanta ko rubuta batsa domin su tuba.
2. Dokoki da Sa-Ido na Hukuma (Legal & Institutional Control)
Ba za a iya gyara ba tare da hukunci ga kangararru ba. Dole ne a bi waɗannan matakai:
- Hukumar Tace Ɗab’i da Fina-finai: Kamata ya yi duk marubuci ya kasance yana da rijista, kuma kowane littafi ya wuce tacewa kafin ya fita duniya.
- Amfani da Dokar “Cybercrime Act”: Gwamnati ta yi amfani da dokokin laifukan yanar gizo na shekarar 2015 domin kamo da hukunta masu yaɗa abubuwan alfasha.
- Haɗin Gwiwar Hisbah da Jami’an Tsaro: Sanya ido kan shafukan Facebook, WhatsApp, da Telegram domin gano maɓoyar masu wannan sana’a da hukunta su don wasu su ji tsoro.
3. Masu Ruwa da Tsaki a Fannin Adabi (Writer Associations)
Ƙungiyoyin marubuta kamar ANA (Association of Nigerian Authors) da sauran ƙungiyoyin yanki suna da babban nauyi:
- Kora da Ladabtarwa: Ya kamata a cire duk marubucin da aka tabbatar yana rubutun batsa daga cikin manyan ƙungiyoyi da rumbun marubuta.
- Tace Membobin Groups: Shugabannin rukunonin WhatsApp su zama masu kishin addini, ta hanyar hana yaɗa ko tallata duk wani littafi da ya saɓa wa tarbiyya.
- Inganta Gasar Rubutu: A riƙa shirya gasanni masu tsoka ga marubuta masu tsaftar alƙalami domin ƙarfafa su.
4. Samar da Madadin “Adabin Tarbiyya”
Wani lokaci mutane na bin banzan rubutu ne saboda rashin ingantaccen madadi mai daɗi.
- Ƙirƙirar Jaruman Tsafta: Marubuta su koma rubuta labaran soyayya, almara, da nishaɗi waɗanda suke da jan hankali amma babu alfasha a cikinsu.
- Kamfe na “Social Media”: Amfani da wasu alamomi (Hashtags) kamar #AdabiTsafta ko #AlƙalaminaAmanata domin tallata adabin gari.
Kammalawa
Rubutun batsa ba fasaha ba ne, cuta ce da ke barazanar ruguza ginin al’ummarmu. Ba za mu iya dakatar da shi ba har sai mun nuna wa masu yinsa cewa ba su da gurbin zama a cikinmu. Ta hanyar toshe musu hanyoyin kuɗi, yaɗuwar labaransu, da kuma ƙaurace wa bibiyar ayyukansu, za su tsinci kansu cikin rauni har su daina.
Adabi taska ce; kada mu bar ɓatagari su lalata mana ita.
Hikaya ta ɗora wannan tambaya ce a ranar 5 ga watan Yulin 2025
